نوآوری
ترجمه با هوش مصنوعی؛ میانبری که نیاز به همراه دارد!
امروزه یکی از راههای دسترسی به کتابهای خارجی به زبان دلخواه، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای ترجمه است. اما پیش از آنکه سراغ این ابزارها برویم، لازم است یک نکته مهم را در نظر داشته باشیم: نظارت انسانی بر ترجمهٔ انجامشده، الزامی است. چرا؟ در ادامه با کاروکسب همراه باشید.
چرا هوش مصنوعی بهتنهایی کافی نیست؟
ترجمه ماشینی میتواند یک یا چند تا از این کاستیها را همراه خود داشته باشد:
۱. ترجمهٔ تحتاللفظی اصطلاحات و ضربالمثلها
هوش مصنوعی معمولاً واژهها را ترجمه میکند، اما بار فرهنگی و کنایه را درک نمیکند. نتیجهاش میشود متنی که برای مخاطب فارسیزبان، عجیب، خندهدار یا حتی نامفهوم است.
مثال:
عبارت انگلیسی: Kill two birds with one stone
ترجمه با هوش مصنوعی: «دو پرنده را با یک سنگ بکش»
ترجمهٔ درست: «یک تیر و دو نشان»
مثال دیگر:
عبارت انگلیسی: Piece of cake
ترجمه با هوش مصنوعی: «یک تکه کیک»
ترجمهٔ درست: «مثل آبخوردن»
۲. یکنواختی لحن و استفاده از کلمات غیرمتداول
هوش مصنوعی معمولاً همهٔ جملات را با یک لحن خشک و یکسان ترجمه میکند و نمیتواند نوسانات احساسی متن اصلی را منتقل کند.
متن اصلی انگلیسی:
After years of hard work and sleepless nights, the moment finally arrived. Standing there, looking at the team I had built from scratch, I felt a wave of emotion wash over me. It wasn’t just pride; it was gratitude, love, and a strange sense of disbelief that we had actually made it.
ترجمه با هوش مصنوعی:
پس از سالها کار سخت و شبهای بیخوابی، لحظه سرانجام فرارسید. ایستادن در آنجا و نگاهکردن به تیمی که از صفر ساخته بودم، موجی از احساسات مرا فراگرفت. این فقط غرور نبود؛ قدردانی، عشق و حس عجیبی از ناباوری بود که ما واقعاً موفق شده بودیم.
ترجمهٔ انسانی و روان:
بعد از سالها تلاش و شبهای بیخوابی، بالاخره آن لحظه فرارسید. همانجا که ایستاده بودم و به تیمی نگاه میکردم که خودم از صفر ساخته بودمش، دلم هری فروریخت. نهفقط غرور که یک جور سپاسگزاری و عشق بود، یک حس عجیب که باورم نمیشد واقعاً به اینجا رسیدهایم.
۳. عدم درک بافت متن و نبود خلاقیت
هوش مصنوعی قدرت تشخیص موقعیت، لحن نویسنده یا منظور پنهان جمله را ندارد. به همین دلیل، ممکن است متنی تولید کند که از نظر ساختاری درست، اما از نظر معنایی نامفهوم باشد.
چرا تشخیص ترجمهٔ ماشینی مهم است؟
به این دلایل تشخیص ترجمه ماشینی مهم است و نظارت مستقیم انسان را میطلبد:
۱. امانتداری در ترجمه
یک مترجم انسانی، پلی است بین دو فرهنگ. او نهتنها کلمات که حس پشت جملهها را هم منتقل میکند. میفهمد نویسنده کجا میخواهد تأکید کند و یا احساس خاصی را به ما منتقل کند (کاری که گاهی مستلزم اضافه و یا کمکردن برخی کلمات است). اما هوش مصنوعی این ظرافتها را نمیفهمد و ممکن است جملهای پر از کنایه را مثل یک خبر خشک ترجمه کند.
۲. احترام به حقوق مؤلف
وقتی کتابی را با هوش مصنوعی ترجمه میکنیم و بدون هیچ ویرایشی منتشر میکنیم، انگار به زحمت چندینسالهٔ نویسنده بیاحترامی کردهایم. ترجمهٔ بدون مسئولیت، نوعی بیتوجهی به حقوق معنوی اثر است.
۳. کیفیت محتوا
هر متنی که منتشر میکنیم، باید روان و منسجم باشد. در صورت نیاز حتما معادلهای زبان اصلی در پانویس متن استفاده کنید.
۴. اعتبار منبع
انتشار یک ترجمهٔ ماشینی خام و ویرایش نشده، اعتماد مخاطب را کاهش میدهد و حرفهای بودن منبع را زیر سؤال میبرد.
محدودیتهای هوش مصنوعی در ترجمهٔ متون
ابزارهای متنوعی برای ترجمه وجود دارند، اما تقریباً در همهٔ نسخههای رایگان آنها محدودیتهایی مثل عدم ترجمهٔ کامل یک کتاب بهصورت یکجا، خلاصهکردن بخشها و فصلها و گاهی خروجیهای نامرتبط دیده میشود.
قبل از انتشار هر متن ترجمهشده با هوش مصنوعی، این نکات را جدی بگیرید:
۱. حتماً یک بار متن را به طور کامل بخوانید. کلمات نامرتبط یا غیرمتداول را با معادلهای روان و رایج جایگزین کنید.
۲. در پرامپت خود به هوش مصنوعی تأکید کنید که شمارهٔ جداول، نمودارها و عناوین را حفظ کند تا ویرایش نهایی برایتان راحتتر باشد.
۳. توضیحات اضافی هوش مصنوعی را حذف کنید. عبارتهایی مثل «اکنون ادامهٔ متن را ترجمه میکنم»، ستارهها، هشتگها و ایموجیهای اضافی را نیز همینطور.
شما چه نکتهای را به این متن اضافه میکنید؟ در کامنتها برای ما بنویسید.
